नव्या रक्ताची नवी दिशा : आदिवासी बचाव समितीचा राज्यस्तरीय पुढाकार.

आदिवासी बचाव समिती, महाराष्ट्र राज्य. 

महाराष्ट्र राज्यातील आदिवासी समाज आज अनेक सामाजिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक आव्हानांना सामोरे जात आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्यातील नव्या रक्ताचे, होतकरू आणि जागरूक आदिवासी तरुण एकत्र येत “आदिवासी बचाव समिती” या नावाखाली संघटित होण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे या नव्या पिढीला दिशा देण्यासाठी समाजातील काही अनुभवी व जाणकार व्यक्तीही आपल्या अनुभवाच्या जोरावर मार्गदर्शन करण्यासाठी पुढे आल्या आहेत.

ही समिती केवळ नावापुरती मर्यादित न राहता, तिच्या कार्यपद्धती, उद्दिष्टे आणि भविष्यातील वाटचाल याबाबत मागील काही बैठकीत ठोस निर्णय घेण्यात आले असून, या समितीचा सामाजिक लढा दीर्घकालीन आणि परिणामकारक असेल, हे स्पष्टपणे दिसून येत आहे.

आदिवासी बचाव समितीचे मुख्य उद्देश

आदिवासी बचाव समितीची स्थापना ही केवळ संघटनात्मक नसून, ती आदिवासी समाजाच्या संरक्षण, सशक्तीकरण आणि विकासासाठीची चळवळ आहे. समितीच्या बैठकीत खालील प्रमुख उद्दिष्टांवर ठराव मंजूर करण्यात आला आहे.

1. आदिवासींवरील अत्याचारांमध्ये सक्रीय हस्तक्षेप

आदिवासी समाजावर होणाऱ्या अन्याय, अत्याचार व शोषणाच्या घटनांची दखल घेऊन त्याविरोधात आवाज उठवणे, गरज भासल्यास प्रशासकीय व कायदेशीर पातळीवर पाठपुरावा करणे, हे समितीचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.

2. तरुणांसाठी शिक्षण व व्यवसाय मार्गदर्शन

आदिवासी तरुणांना शिक्षण, स्पर्धा परीक्षा, रोजगार, स्वयंरोजगार व व्यवसायाच्या संधींबाबत मार्गदर्शन करणे, तसेच त्यासाठी अनुकूल वातावरण तयार करून देणे, हा समितीचा महत्त्वाचा सामाजिक उपक्रम असेल.

3. परंपरा, रुढी व संस्कृतीचे जतन

पिढ्यान्‌पिढ्य चालत आलेल्या आदिवासी रुढी, परंपरा, लोककला, भाषा व संस्कृती जतन करणे आणि पुढील पिढीपर्यंत त्यांचे संवर्धन करणे, हा समितीचा एक मूलभूत हेतू आहे.

4. ऐतिहासिक व धार्मिक स्थळांचे संरक्षण

आदिवासी समाजाशी निगडित ऐतिहासिक व धार्मिक स्थळांवर लक्ष ठेवणे, त्यांच्या संरक्षणासाठी उपाययोजना करणे आणि त्यांचे अस्तित्व अबाधित ठेवण्यासाठी शासन दरबारी सातत्याने पाठपुरावा करणे, हेही समितीचे महत्त्वाचे कार्य असेल.

5. शासकीय योजनांचा लाभ योग्य लाभार्थ्यांपर्यंत

आदिवासींसाठी असलेल्या विविध शासकीय योजना व त्यासाठी येणारा निधी यांचा सखोल अभ्यास करून, योग्य लाभार्थ्यांना त्याचा प्रत्यक्ष लाभ मिळवून देण्यासाठी समिती कार्यरत राहणार आहे.

6. फसवणूक करणाऱ्या घटकांविरोधात कारवाई

आदिवासी समुदायाच्या नावाखाली पैसे उकळणाऱ्या, खोटे आमिष दाखवून पिळवणूक करणाऱ्या संघटना किंवा व्यक्तींचा शोध घेऊन, त्यांच्याविरोधात योग्य ती कारवाई करण्यासाठी समिती ठाम भूमिका घेणार आहे.

7. समाजविघातक प्रवृत्तींपासून मुक्ती

समुदायात फूट पाडणाऱ्या, दिशाभूल करणाऱ्या व समाजाच्या विकासाला अडथळा ठरणाऱ्या प्रवृत्तींपासून आदिवासी समाजाची सुटका करणे, हा देखील समितीचा एक महत्त्वाचा संकल्प आहे.

राज्यस्तरीय समितीची रचना

या सर्व महत्त्वपूर्ण उद्दिष्टांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी आदिवासी बचाव समिती – महाराष्ट्र राज्य या नावाने राज्यस्तरीय समिती स्थापन करण्यात आली आहे. त्याअंतर्गत राहुरी तालुका सदस्य कमिटी पुढील मान्यवरांच्या मार्गदर्शनाखाली कार्यरत राहणार आहे.

राहुरी तालुका सदस्य कमिटी

साईनाथ बर्डे साहेब (देवळाली)

अनिल बर्डे (सडे)

नवनाथ शिंदे (सडे)

राधाकृष्ण बर्डे (टाकळीमिया)

संदीप बर्डे पाटील (मांजरी)

नारायण माळी सर (राहुरी)

गोविंद आहिरे (वळण)

प्रमोद बर्डे (आंबी)

सतीश माळी (आंबी)

राजू निकम (वळण)

भागवत पवार (वावरत जांभळी)

सुरेश जाधव (केंदळ)

भूतकाळातून शिकत भविष्याकडे वाटचाल

भूतकाळात आदिवासी समाजाला वेगवेगळ्या मार्गांवर नेऊन झालेली फरफट, त्यातून झालेला सामाजिक व आर्थिक तोटा आणि सध्याच्या काळात आदिवासींवर येणारी नवनवी संकटे पाहता, आता समाजाला योग्य दिशा देणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे.

ही गरज ओळखून नवे होतकरू तरुण आणि अनुभवी ज्येष्ठ आदिवासी नेते एकत्र येऊन, समाजातील तळागाळातील व्यक्तीला न्याय मिळवून देण्यासाठी, सशक्त व संघटित लढा उभारण्यासाठी पुढे आले आहेत. आदिवासी बचाव समिती ही केवळ संघटना नसून, ती आदिवासी अस्मितेचे संरक्षण करणारी एक सामूहिक चळवळ ठरणार आहे.

निष्कर्ष

आदिवासी बचाव समितीचा हा पुढाकार भविष्यात आदिवासी समाजासाठी एक नवा आशेचा किरण ठरेल, अशी अपेक्षा आहे. संघटन, अभ्यास, जागृती आणि ठाम कृती यांच्या माध्यमातून ही समिती आदिवासी समाजाला न्याय, सन्मान आणि विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी कार्यरत राहील.

Tags आदिवासी बचाव समिती

Adivasi Bachav Samiti

Tribal Rights Maharashtra

आदिवासी तरुण संघटना

Tribal Youth Movement

Adivasi Andolan

Maharashtra Tribal News